Esperientzia-ikaskuntza Haur Hezkuntzan: ura esploratzen EKINTZA Ikastolan

Izan ere, ura haurraren lehen laborategia da. Haur Hezkuntzan erabil daitekeen material natural, sinple eta unibertsalenetako bat da. Ez du azalpenik behar, haurrek berez ulertzen dute zer egin nahi duten berarekin. Ontziak betetzen dituzte, isuri egiten dute, nahastu egiten dute, berarekin bustitzen dira... eta, ohartu gabe, pentsatzen, esperimentatzen eta ulertzen ari dira.

Urarekin jolastean haurrek:

• Bolumena eta pisua esploratzen dituzte (“Honek flotatzen du, baina besteak ez”).
• Tenperatura eta egoera-aldaketak hautematen dituzte (“Ura hotz dago! Izotza urtu egin da!”).
• Mugak eta ardurak barneratzen dituzte (“Ez da beharrezkoa guztia bustitzea”).
• Eta batez ere, ikasteko eta harritzeko plazera garatzen dute.

Kanpoan jolastea: natura eta ura eskutik helduta

Urarekin jolasean kanpoan aritzeak askatasuna dakar berekin. Putzu batean zapalduz, mahaietan ura garraiatuz edo iturri batean esperimentatuz, haurrek naturarekiko lotura zuzena sortzen dute. Haizeak, eguzkiak eta urak elkarrekin lan egiten dute esperientzia multisensorial oso batean.

Gainera, kanpoko ur-jolasak gorputzaren mugimendua eta koordinazioa lantzen dituzte, erlazio sozialak sustatzen dituzte, haurrek espazioa eta materiala partekatu behar baitute; eta, batez ere, poza eta askatasuna ematen dizkiete, haurren emozioak naturalki orekatuz.

Hezitzaileek esan ohi dugun bezala ura kanpoan esperimentatzen duenean, haurrak ez du ikasten bakarrik zer den bustitzea, ikasten du bizitza bera busti daitekeela, eta hori ez dela txarra.

Gelako bainuontziak: esperimentazioaren itsaso

Kanpoan ura askatasunaren sinonimo bada, gelan urez betetako bainuontziek ikerketa eta lasaitasunaren espazioa eskaintzen dute.

Gune horiek ez dira jolas-eremu hutsak:

• Behatzea eta kontzentrazioa sustatzen dituzte.
• Zientziarako jakin-mina pizten dute, emaitza txiki bakoitza aurkikuntza handi bihurtuz.
• Autonomia eta antolaketa garatzen dituzte: ura isurtzen denean garbitzea, materiala txandakatzea, eta abar.
• Eta haur sentikorrenentzat, ura lasaigarri eta emozio-erregulatzaile naturala da: tantak ukitzean, erritmoa aurkitzen dute.

Urarekin betetako bainuontzi horiek, halaber, haurraren pentsamendu sinbolikoaren atea irekitzen dute: ontzi bat itsasontzi bihurtzen da, tanta bat euri-hodeiaren mezulari, eta isuria den ur hori, abentura baten hasiera.

Gurasoen begirada: miretsi, ez zuzendu

Gurasoentzat, urarekin jolasteko uneak haurraren barne mundura leiho dira. Eta ez da beharrezkoa etxean esperimentu handirik prestatzea, nahikoak dira bainuontzia, ontzi zahar bat nahiz kanpoko iturri bat. Garrantzitsuena da haurrari bere erritmoa eta jakin-mina uztea.

Hezitzaileek esaten dugun moduan, “helduak ez du zertan azaldu behar zergatik flotatzen duen txanpon batek. Haurrak bere kabuz deskubritu nahi du, eta hor dago benetako magia”.

Urarekin jolastea emozioz bustitako ikaskuntza da

Ura ez da bakarrik material bat: bizitzaren metafora bat da. Aldatzen da, moldatzen da, eta bide berriak aurkitzen ditu… haurrek bezala.

Urarekin jolasteak erakusten du ikaskuntza ez dela azalpen hutsa, baizik eta esperientzia, mugimendua eta harritzea direla haurraren hizkuntza naturalak.

Haur Hezkuntzan urarekin kanpoan zein gelako bainuotzietan jolastea bizitzarako ikaskuntza sakona da: pazientzia, behaketa, zientzia, artea eta emozioa, guztiak tanta artean nahastuta.

EKINTZA Ikastolan uste dugu ikastea esperimentatzea, sentitzea eta mirestea dela. Eta batzuetan, mundua ulertzeko modurik onena tanta baten bideari jarraitzea da.