Sukaldetik jantokira: ibilbide bat familiekin, gure haurrek ikastolan zer eta nola jaten duten ezagutzeko

Familia askok galdetzen dute zer eta nola jaten duten gure seme-alabek egun batean ikastolako jantokian. Hori dela eta, joan den astean, EKINTZA Ikastolako sukaldeen eta jantokiaren eguneroko funtzionamendua bertatik bertara ezagutzeko aukera izan zuten horietako batzuek.
Bisita Olaraingo sukalde nagusietan hasi zen. Nahiara Esteban kalitate eta ingurumen zuzendariak, Yurema Peña sukaldari-buruak, Ander Buenetxea nutrizionistak eta Xabi Rodríguez elikagaien teknologoak osatutako Askorako taldeak egin zuen harrera.

Bisitan zehar ibilbidea egin dugu instalazioetara iristen den edozein lehengai bezala. Biltegiak bisitatu genituen, eta hainbat elikagai moztu eta garbitzen diren manipulazio-gelak ezagutu ahal izan genituen, baita gune beroa ere, non egunero 1.300 menu prestatzen diren, 630 EKINTZA ikastolarako eta gainerakoak Olarainerako eta sukalderik ez duten beste zentro batzuetarako. Dieta bereziak, halaber, horretarako espreski bideratutako sukalde batean prestatzen dira.

Zein da sukaldearen egunerokoa?

Goizero, 10:00etan, Yuremak dei bat jasotzen du Idazkaritzatik, egun horretarako jantokian dauden ikasleen berri emateko. “Menuaren kantitatea eta mota egiaztatzen ditugu, ez dugulako alferrik galtzea nahi, eta lanari ekiten diogu”. Sukaldari buruak sukaldearen eta jantokiaren artean dagoen zuzeneko komunikazioa berresten digu. “57 dieta desberdin daude, eta guztia arretaz zaindu behar dugu”. Jantokiko arduraduna den Maria Ascen Ortizekin zuzenean eta etengabe harremanetan jartzen da.

Janaria egin ondoren, garraiatzeko armairu berezietan jartzen da. Zamalanetarako kaira eramaten da eta Askoraren furgonetan eramaten da jantokira. Bost minututan jangelara heltzen da. Eta dastatu behar den unean bertan irekitzen da.

Ze kopuru egiten da? Guraso batzuek diote beren seme-alabek hiru aldiz errepikatzen dituztela gustukoen dituzten platerak, eta beste batzuei eskasa iruditzen zaiela. Nahiara eta Yuremak azaldu dutenez, prestatzen diren kopuruak Eusko Jaurlaritzaren gomendioetan oinarritzen dira. Edozein kasutan, EKINTZAren neurriak, beste ikastetxe batzuekin alderatuta, ia bikoitza dira. Gomendioa 60 kilo pasta bada, Yuremak 90 kilo prestatzen ditu. Batez bestekoak dio jale onak ditugula! Behin jantokian, begirale taldeak behatu eta ezagutzen ditu mahaikideak kopuru horiek doitzeko.

Jantokia ezagutzen

Jangelara iritsi eta Maria Ascenek hartu gaitu. Espazio honen arduraduna da. Egunero dena zuzen dagoela ikuskatzeaz eta bazkaltzeko txanda bakoitzean ikasle guztiak koordinatzeaz arduratzen da. Malabarista bat, bere taldearekin batera egunero 630 haur artatzen dituena.

Txikiak amaitu ondoren iritsi gara, orain espazioa lasai dago, eguneroko giroarekin zerikusirik ez. Zera azpimarratu nahi du, jantokia ez dela jateko lekua soilik, errespetua presente dagoen elkarbizitzarako gune bat dela. Eta horren atzean koordinazio-lan handia dagoela, egunero dena ondo atera dadin. Hori egiaztatzen ari gara.

Elikadura osasuntsua eta kontzientea sustatzeko ekimenen artean, Egun Berdea hilean behin hartzen du ikastolako jantokiak. Animalia-jatorriko proteinarik gabeko eguna, landare-jatorriko elikagaiekin konpentsatzeko. Maria Ascenek barazkiak “kosta” egiten zaizkiela kontatu digu, horregatik purean zerbitzatzen da eta baita osorik ere. Arroza eta pasta izarrak direla jakitun, “konbinazio berriak probatzen ditugu etengabe, elikagai berriak sartzeko eta plater erakargarrienak egiteko”.

Ander Buenetxeak azaldu du jantokiko batzordeak haurren gustuak eta proposamenak jasotzen dituela, eta urtean behin balorazioa egiten dela proposamen berriak sartzeko. “Jakina, menuen aukera guztiak ez zaizkie gustatzen, eta gure haurrek jatea nahi dugu, baina hezten ere ari gara”, dio Nahiarak. Horregatik, garrantzitsua da zapore eta formatu desberdinak ematea, probatzen joan daitezen.

Bitxikerien artean menua dastatuz

Azalpen guztien artean, Maria Ascenek partekatu zizkigun pasadizoetarako denbora ere izan zen: “Batzuek pasta entsalada berotzeko eskatzen didate, edo kalabazina sandiarekin nahastu dute noizbait”, aitortu du familien irribarreen artean.

Azkenik, eguneko menua dastatzeko unea heldu da. Zer dago jateko? Gaur purea eta entsalada, ziazerbak bexamelarekin eta albondigekin jan ditugu, baita azenario-tarta bat ere, postre gozoa, ostegunetan jartzen dena, ostiraletan ez baita goi mailako zikloetako ikasle asko bertaratzen, ordutegia dela eta.

Familiek gustuko izan zuten menua, eta, batez ere, komunikazio ona, taldearen gardentasuna eta hurbiltasuna nabarmendu nahi izan dituzte, baita sukaldeetatik jantokira egiten duten antolaketa-lan handia ere.

On egin eta hurrengora arte!