Hirugarren hezitzailea: espazioa funtsezko elementu gisa haurren garapenean

Kontzeptu hori Loris Malaguzzi pedagogo italiarrak sortu zuen, Reggio Emiliaren hezkuntza-ereduaren inspiratzaileak. Malaguzzik zioen haurrek hiru maisu handi dituztela: familia, irakasleak eta espazioa.

Izan ere, espazioa — ikasgela, korridoreak, patioa, baita txoko txikienak ere — ez da ikaskuntza gertatzen den agertoki soil bat, baizik eta hezitzaile isil bat, haurren garapena gidatu, suspertu eta laguntzen duena. Argiak, koloreek, altzarien formek edo atmosferak eragin zuzena dute haien emozioetan, jarreran eta ikasteko desioan.

Hainbat ikerketak (Salfordeko Unibertsitatekoek, esaterako) argi, akustika, aireztapen edo koloreek ikasleen kontzentrazioan, ongizatean eta errendimenduan zuzenean eragiten dutela baieztatzen dute. Jakina, ez da gauza bera gela ilun eta zaratatsu batean edo espazio argitsu, lasai eta abegikor batean ikastea.

Hortaz, EKINTZA Ikastolan espazioa ez da ausaz antolatzen, gure proiektu pedagogikoaren parte da. Txoko bakoitza hausnarketaz diseinatzen da, garatu nahi ditugun gaitasunak kontuan hartuta. Horrela, haur bakoitzak bere erritmoan ikas dezake. Gainera, uste dugu arkitekturak eta hezkuntzak elkarrekin hitz egin, osatu eta hazi behar dutela.

Horregatik, gure espazioak:
• Argiak eta irekiak dira, mugimendua eta esplorazioa bultzatzeko.
• Naturarekiko lotura bilatzen dute, lasaitasun eta jakin-min iturri.
• Altzari malguak dituzte, taldearen jardueretara eta beharretara egokitzen direnak.
• Eta, batez ere, bizitzaz betetzen dira gure haurren lanekin, ahotsekin eta barreekin.

Jakina, haur bakoitza espazioaren parte aktiboa da. Alfonbra bat, mahai bat edo altzari bat ez dira elementu apaingarri soilak, segurtasuna eta ordena ematen duten muga sinbolikoak sortzen dituzte. Beren ekintza-eremua non hasi eta amaitzen den jakiteak lasaitasuna, autonomia eta lekuaren zentzua ematen die haurrei. Ildo horretan, mugaketa txikiak ez dira oztopoak, haurrak espazioan eta haien harremanetan egituratzen eta orientatzen laguntzen duten baliabideak baizik. Alfonbra batek, adibidez, esaten du: "hemen jolasten dugu" edo "hemen elkartzen gara", ordena, pertenentzia eta zentzuzko esperientzia bat eskainiz.

Espazioak, leku bizia den aldetik, emozioak ere pizten ditu: segurtasuna, jakin-mina, alaitasuna...Haurrek modu naturalean interpretatzen dute inguruko "hizkuntza". Horregatik, espazioak konfiantza eta askatasuna transmititu behar ditu. Izan ere, haur batek espazio bat sentitzen duenean, lasai egoten da, parte hartzera ausartzen da, ikasteko gogoa sentitzen du, eta, azken batean, mundura irekitzen da.

Espazio bizia, haurtzaro bizia

Hezkuntza-paradigma aldatzen ari da, zalantzarik gabe. Jada ez ditugu irakasteko lekuak bakarrik eraikitzen, baizik eta ikasteko esperientziak bizitzeko espazioak. Gero eta zentro eta arkitekto gehiagok ulertzen dute espazioa hezkuntza-tresna gisa.

EKINTZA Ikastolan, halaber, ikaskuntza aktiboa, kolaboratiboa eta emozionala bultzatzen duten espazioen aldeko apustua egiten dugu, non haurrek eginez, partekatuz eta sentituz ikasten duten. Eta Malaguzziren funtsezko beste premisa bat kontuan hartuta egiten dugu: haur bat ez da modu isolatuan hezten, komunitate baten zati gisa baizik. Familien parte-hartzea funtsezkoa da. Horregatik, gune irekiak eta partekatuak sortzen ditugu, topaketara gonbidatzen gaituztenak; ikaskuntza-lanak eta -prozesuak ikusarazten ditugu, familiek uler eta goza ditzaten; eta haurtzaroaren inguruan hazten ari den komunitate bizia sustatzen dugu.

Azken finean, espazioa ez da neutroa, ezta isila ere, beti komunikatzen du. Eta hizkuntza hori entzuten ikasten duenak hezkuntza osoagoa, aberatsagoa eta esanguratsuagoa bizi du.
Hori da EKINTZA Ikastolan dugun konpromisoa: espazio bakoitzak haur bakoitzaren ezagutza, emozioa eta irudimena piztea.

Gure txikien espazioak ezagutu nahi? 

SARTU 2 URTEKO GELAN

Nahiago duzu aurrez aurre egin? Hitzordu pertsonalizatua eska dezakezu, edo azaroaren 29ko ate irekien jardunaldietan izena eman, gure proiektua eta instalazioak bertatik bertara ezagutzeko. Zure zain gaude!

Ate irekien jardunaldian izena emateko formulariora joan edo bisita pertsonalizatua eskatu.