Nola sustatu irakurzaletasuna haurrengan: ikastolaren eta familiaren papera

Zergatik da garrantzitsua haurrengan irakurzaletasuna sustatzea?

Irakurtzeko ohiturak dirudiena baino askoz eragin sakonagoa du, eta funtsezkoa da haurren garapenean.

Alde batetik, ezagutza zabaltzen du. Liburuen, ipuinen eta testuen bidez, haurrek ideia berriak eskuratzen dituzte eta haien ikaskuntza aberasten dute. Gainera, irakurketa funtsezkoa da hizkuntzaren garapenean. Hiztegia eskuratzen, egiturak ulertzen eta ahozko eta idatzizko adierazpenerako gaitasuna hobetzen laguntzen die. Irudimena eta sormena ere bultzatzen ditu. Irakurtzea imajinatzea da, beste mundu batzuetara bidaiatzea eta egunerokotasunetik haratago doazen istorioak bizitzea.

Eta, hazi ahala, irakurketa funtsezko tresna bihurtzen da pentsamendu kritikoa garatzeko, eta aukera ematen die aztertzeko, iritzia emateko eta erabakiak irizpidez hartzeko.
Horregatik, haurtzarotik irakurketa sustatzeaz gain, ikaskuntza hobetzen du, eta pertsona autonomoagoak, kritikoagoak eta prestatuagoak prestatzen laguntzen du.

Nola lantzen dugu irakurketa EKINTZA Ikastolan

EKINTZA Ikastolan irakurketa ikasleen garapenaren funtsezko zati gisa ulertzen dugu. Gure helburua ez da irakurtzen ikastea bakarrik, baizik eta irakurtzen gozatzea. Horregatik, prozesu hori pixkanaka laguntzen dugu hezkuntza-etapa guztietan:
 

Haur Hezkuntzatik: irakurketa ezagutu
Irakurketarekin lehen kontaktua soinuen, ipuinen eta jolasaren bidez hasten da. Jakin-mina piztea, liburuekin ohitzea eta hasieratik lotura emozional positiboa sortzea da helburua.
 

Lehen Hezkuntzako lehen eta bigarren zikloak: ohitura sortzea
Etapa hauetan irakurketarekiko interesa sustatzen dugu ingurune erakargarriak sortuz: liburutegiko saioak, irakurketa partekatuak edo liburuen trukea. Pixkanaka, irakurtzeko ohitura finkatzen da, ulermena landuz, hiztegia zabalduz eta genero desberdinak hurbilduz. Antzerkia, role-play edo egileekin topaketak bezalako jarduerak ere txertatzen ditugu.
 

Lehen Hezkuntzako hirugarren zikloa: irakurtzeko, ulertzeko eta pentsatzeko
Irakurketa funtsezko tresna bihurtzen da ikaskuntzan. Jariakortasuna, ulermen sakona eta pentsamendu kritikoa lantzen ditugu arlo guztietan. Beren interesekin lotutako proposamenen bidez egiten dugu, hala nola, literatura-eztabaidak, liburuen aukeraketa edo formatu berriagoak, hala nola book trailerrak.
 

DBH eta Batxilergoa: gustuz irakurtzea
Goiko etapetan, irakurketa aisialdiaren parte izatea dugu xede. Ez dadila betebeharra izan, hautua baizik.
Azken batean, gure ikasleek irakurtzen jakiteaz gain, bizitza osoan irakurtzeko ohitura izatea eta gozatzea bilatzen dugu.

Eta zer egin dezakete familiek etxean irakurketa sustatzeko?
Familiaren zeregina funtsezkoa da irakurtzeko ohitura sustatzeko orduan. Eta ez dago gauza handirik egin beharrik: eguneroko keinu txikiek alde handia eragin dezakete.
 

Eman adibidea
Haurrek helduak irakurtzen ikustea da haien interesa pizteko modurik eraginkorrenetako bat. Hezkuntzan, adibidea oso tresna indartsua da: irakurtzea eguneroko bizitzaren parte bada, errazagoa da haiek ere modu naturalean integratzea.
 

Irakurketa-uneak partekatzea
Txikitatik elkarrekin irakurtzeak lotura emozional handia sortzen du liburuekin. Une partekatu, lasai eta hurbil horrek hizkuntzaren garapena bultzatzeaz gain, irakurketa esperientzia positibo bihurtzen du.
 

Istorioak kontatzea
Dena ez da irakurtzea. Ipuinak, familiako pasadizoak edo asmatutako istorioak kontatzeak hizkuntza, irudimena eta narrazioekiko gustua garatzen ere laguntzen du. Gainera, une horiek oroitzapen oso esanguratsuak bihurtu ohi dira.
 

Elkarrekin irakurtzen jarraitu, irakurtzen jakin arren
Modu autonomoan irakurtzen hasten direnean, elkarrekin egiteak garrantzitsua izaten jarraitzen du. Elkarrekin irakurtzeak edo irakurketan txandakatzeak istorioak hobeto ulertzen eta prozesuaz gehiago gozatzen laguntzen die, batez ere lehen etapetan.
 

Bere gustuak eta erritmoa errespetatzea
Garrantzitsua da zer irakurri aukeratu ahal izatea, nahiz eta ez izan beti helduok "egokiena" deritzoguna. Funtsezkoa da, halaber, haien erritmoa errespetatzea: haur guztiak ez dira aldi berean irakurtzera lotzen.
 

Irakurtzen dutenarekiko interesa erakustea
Liburuez, pertsonaiez edo istorio jakin bat zergatik gustatzen zaien galdetzeak motibazioa indartzen die. Irakurtzen dutena garrantzitsua dela sentitzeak irakurtzen jarraitu nahi izatea eragiten du.
 

Liburuetara hurbiltzea
Liburu-dendak edo liburutegiak bisitatzeak, beren kabuz liburuak arakatu eta aurkitzen uzteak jakin-mina pizten die eta benetan interesatzen zaizkien irakurgaiak aurkitzen laguntzen die.
 

Beren istorioak sortzera animatzea
Istorioak idaztea, marraztea edo asmatzea ere irakurketa-prozesuaren parte da. Kontakizunek nola funtzionatzen duten hobeto ulertzen laguntzen die, eta sormena indartzen du.
Irakurketaren inguruko esperientzia positiboak lagundu eta sortzean datza gakoa.

Irakurtzea altxor bat da
Irakurzaletasuna sustatzea haurren garapen pertsonal, akademiko eta emozionalean inbertitzea da.
 

Zeren irakurtzen duen haur batek:
• Hobeto ikasten du
• Hobeto adierazten du
• Sormena garatzen du
• Pentsamendu kritikoa hobetzen du
 

Eta, batez ere, ikasten gozatzen du.
 

EKINTZA Ikastolan egunero egiten dugu lan irakurketa gure ikasleen bizitzaren parte izan dadin. Izan ere, badakigu haur batek irakurtzearen plazera deskubritzen duenean, ikasketa horrek betiko laguntzen diola.