Oporrak eta pantailak: nola lagundu haur eta nerabeei udan Interneten erabilera segurua egiten

Urte sasoi honek atseden hartzera, familian planez gozatzera eta ikasturteko ohiko erritmotik deskonektatzera gonbidatzen gaitu. Hala ere, etxean ematen dugun denbora, bidaiak eta familia-ihesaldiak ere gehitu egiten dira, baita gailu digitalak erabiltzen ematen ditugun orduak ere. Oporretan adingabe askoren aisialdiaren parte dira online jolastea, bideoak ikustea, sare sozialak erabiltzea edo lagunekin hitz egitea.

Internetek ikasteko, ondo pasatzeko eta beste pertsona batzuekin harremanak izateko aukera handiak eskaintzen dituela badakigu ere, garrantzitsua da haurrei eta nerabeei laguntzea, teknologiaren erabilera segurua, orekatua eta arduratsua egin dezaten. Horregatik, uda une egokia da ohitura eta errutina digital osasungarriak definitzeko, online inguruneaz segurtasunez gozatzen lagunduko dietenak.

EKINTZA Ikastolan Lehen Hezkuntzatik lantzen dugu hezkuntza digitala, gure ikasleei Interneten irizpide, errespetu eta pentsamendu kritikoarekin moldatzen irakastea beste edozein eduki bezain garrantzitsua dela uste baitugu.

Eskolako oporraldiaz gozatzen ari garela, une egokia izan daiteke ikasgeletan hartutako ohitura digital batzuk praktikan jartzeko eta gure familietan teknologiarekin modu osasungarrian erlazionatzeko kontuan hartu beharreko jarraibideekin osatzeko.

Internetek ere arauak eta zainketak behar ditu

Gure seme-alabak etxean bakarrik geratzen hasten direnean edo lagunekin parkera joaten direnean, hainbat gomendio ematen dizkiegu haien segurtasuna zaintzeko. Internetekin gauza bera gertatzen da.

Hona hemen ulertzen lagun diezaieketen jarraibide batzuk:
• Interneten ezezagunekin ez hitz egin.
• Ez partekatu informazio pertsonala edonorekin.
• Ez onartu ezagutzen ez dituzun pertsonen eskaerarik.
• Zaindu zure pasahitzak etxeko giltza zainduko zenukeen bezala.
• Besteak errespetuz tratatzen ditu ingurune digitalean ere.

Internet bizitza errealaren luzapena dela ulertzea lagungarria da arriskuak hobeto identifikatzeko eta erabaki arduratsuagoak hartzeko.

Familia-akordioak ezartzea pantailen erabilerari buruz

Oporretan ohikoa da ordutegiak malgutzea, baina horrek ez du esan nahi pantailek mugarik izan behar ez dutenik. Familian adostu ditzakezuen gai batzuk hauek izan daitezke: egunero pantailei eskaini beharreko denbora, gailurik zein unetan ez den erabiliko (otorduetan edo lo egin aurretik, adibidez), zer aplikazio edo bideojoko diren egokiak beren adinerako, edo zer egin mezu arraroak jasotzen badituzte edo deseroso sentiarazten dituzten edukiak aurkitzen badituzte.
Kontrolatu baino gehiago, bizitza digitalari buruzko elkarrizketa-espazioak sortu eta lagundu nahi dira.

Gailuen segurtasuna zaintzea

Oporrak ere une egokia dira zibersegurtasunaren oinarrizko alderdi batzuk berrikusteko:
• Autentifikazio-faktore bikoitza aktibatu kontu garrantzitsuenetan.
• Gailua aurkitzeko aukerak konfiguratu, galtzen bada.
• Argazki eta dokumentu garrantzitsuen babeskopiak egitea.
• Pasahitz seguruak erabiltzea eta ez partekatzea.
• Telefonoa edo tableta blokeatu, erabiltzen ari ez direnean.

Zure informazio pertsonala eta familia osoarena babesten laguntzen duten keinu txikiak dira.
 

Konexio publikoei eta QR kodeei arreta ematea

Hotel, aireportu, jatetxe edo merkataritza-guneetan ohikoa da Wi-Fi sare publikoetara konektatzea edo QR kodeak eskaneatzea.
Gomendagarria da haur eta nerabeei zera azaltzea:
• Wi-Fi sare guztiak ez dira seguruak.
• Hobe da pasahitzak sartzea edo sare publikoetara konektatutako erosketak egitea saihestea.
• Web-orriak "https" bidez hasten direla egiaztatzea komeni da.
• QR kode guztiak ez dira fidagarriak, eta kontuz erabili behar dira.

Oporretan eguneroko egoerak aprobetxatzea hezkuntza-aukera bikaina izan daiteke.

Deskonektatu konektatzeko

Udako erronka handienetako bat aisialdi digitalaren eta pantailatik kanpoko esperientzien arteko oreka aurkitzea da. Familian denbora partekatu dezakegu, aire zabaleko jarduerak sustatu, irakurri, jolastu, kirola egin... lagunekin gozatu edo lagun berriak egin. Eta kontuan izan, atseden fisikoaz gain, funtsezkoa dela ingurune digitaletik ere atseden hartzea.

Hezkuntza digitala ikasgeletatik ereiten

EKINTZA Ikastolan Lehen Hezkuntzatik lantzen ditugu eduki horiek. Gure ikasleek honako alderdi garrantzitsu hauei buruz hausnartzen dute, besteen artean: identitate digitala, netiketa, ziberbullyinga, sareko engainuak, denboraren kudeaketa pantailen aurrean edo influencer-ek ingurune digitalean jokatzen duten papera.

Gure helburua teknologia modu kritiko, arduratsu eta seguruan erabiltzen ikastea da, ikasgelan eta ikasgelatik kanpo ohitura lagungarriak garatuz.

Interneten erabilera arduratsuan heztea ez delako ikasturtera mugatzen. Oporretan ere lagun diezaiekegu ingurune digitalean besteak zaintzeko eta zaintzeko behar dituzten tresnak eskuratzen.

Uda honetan, maleta prestatzeaz gain, segurtasun digitaleko zuen "ekipajea" ere presta dezakezue: seme-alabek ikusten eta erabiltzen dutenaz interesatu, lagundu eta etxean ohitura erraz batzuk aplikatu. Internetez gozatzea eta modu seguruan egitea eskutik helduta doazelako.