Txikitatik ingurunea zaintzen ikastea: EKINTZA Ikastolak ingurumen-hezkuntzaren alde egiten duen apustua

2026/06/05

Jasangarritasuna eta ingurumenarekiko errespetua dira gure garaiko hezkuntza-erronka nagusietako batzuk. Baina nola irakasten zaio haur bati planeta zaintzen? EKINTZA Ikastolan, Donostiako itunpeko ikastetxean, gure ustez, lehen pertsonan bizitzea da modurik onena. Horregatik, 2 urtetik Batxilergora bitartean, ikasleei inguruko ingurunea ezagutzen, ulertzen eta errespetatzen laguntzen dieten esperientziak eskaintzen dizkiegu, ingurumen-hezkuntza eguneroko bizitzaren zati natural bihurtuz. Gaur, Ingurumenaren Nazioarteko Eguna sopatzen dugun honetan, gaiari heldu nahi izan diogu. 

 

Txikitatik ingurunea zaintzen ikastea: EKINTZA Ikastolak ingurumen-hezkuntzaren alde egiten duen apustua

Bizi garen mundua zaintzeko heztea
Hezkuntza ezagutza akademikoak eskuratzetik haratago doa. Gizartearekin eta bizi diren ingurunearekin arduratsuak, kritikoak eta konprometituak diren pertsonak prestatzea ere eskatzen du.
EKINTZA Ikastolan ulertzen dugu naturarekiko eta iraunkortasunarekiko errespetua ezin dela ikasgai jakin batetik bakarrik landu. Balio horiek eguneroko hezkuntza-esperientzian agertu behar dute, eta ikasleei lagundu behar diete ulertzen beren ekintzek benetako eragina dutela munduan.

Horregatik, hezkuntza-etapa guztietan, naturarekin harreman zuzena izatea, ingurunea behatzea eta bizitza osoan zehar lagunduko dieten ohitura iraunkorrak hartzea sustatzen dugu.

 

Natura ikasteko gune gisa
EKINTZA Ikastolaren indargune handienetako bat bere ingurune pribilegiatua da. Naturaz inguratuta, eszenatoki aparta dugu ikasleek gelako lau hormetatik kanpo ikas dezaten.

Haur Hezkuntzan, esaterako, haurrek Plisti-Plasta proiektuan parte hartzen dute, astero naturako zuzeneko esperientziez gozatzeko aukera ematen dien ekimenean. Behaketaren, jolasaren eta esperimentazioaren bidez, landareak, intsektuak, urtaroen aldaketak eta fenomeno meteorologikoak aurkitzen dituzte.
Kontua ez da soilik kontzeptuak ikastea, baizik eta ingurunearekin lotura emozionala sortzea. Ezagutzen eta baloratzen duguna zaintzen ere ikasten dugulako.

 

Eskola-baratzea: jasangarritasunaren ikasgai praktikoa
Naturarekiko harremana estutzen doa eskolatzeak aurrera egin ahala. Horren adibide ona da Haur Hezkuntzako 5. mailako ikasleek zaintzen duten eskola-baratzea. Esperientzia honen bidez, haurrek landareak nola hazten diren deskubritzen dute, naturaren zikloak ulertzen dituzte eta behaketa, komunikazioa edo talde-lana bezalako trebetasunak garatzen dituzte.

Gainera, baratzea aire zabaleko benetako gela bihurtzen da, eta matematikarekin, zientziarekin edo erantzukizunarekin lotutako ikaskuntzak ere sartzen dira bertan.

 

Ezagutzatik ekintzara: ingurumen-erronkak ulertzea
Ikaslegoa hazten doan heinean, ingurumen-hezkuntzari heltzeko sakontasunak ere gora egiten du.
Lehen Hezkuntzan, irteerek, behaketa-proiektuek eta ikerketek pertsonen eta gure inguruko ekosistemen arteko harremana ulertzen laguntzen dute.

Ondoren, DBHn eta Batxilergoan, ikasleek egungo ingurumen-erronka nagusietako batzuk aztertuko dituzte: klima-aldaketa, biodibertsitatearen galera, energia berriztagarriak, kontsumo arduratsua edo ekonomia zirkularra.
Helburua da ikuspegi kritikoa garatzea eta gure gizarteak dituen erronken konplexutasuna ulertzeko gai izatea.

 

Ikasleen ideiek benetako eragina dutenean
Ingurumen-hezkuntzak are zentzu handiagoa hartzen du ikasleek beren proposamenek errealitatea eralda dezaketela egiaztatzen dutenean.

Duela gutxiko adibide bat EKOPAY da, EKINTZA Ikastolako Batxilergoko ikasleek garatutako proiektua, Donostia Innovation Challengeko lehen saria lortu duena.Ekimenak botilen eta laten birziklapena sustatzea proposatzen du, mugikortasun iraunkorrari lotutako pizgarri-sistema baten bidez, sormena, berrikuntza eta ingurumen-konpromisoa eskutik helduta joan daitezkeela erakutsiz.

 

Jasangarritasuna eguneroko ohitura gisa
Berariazko proiektuetatik haratago, EKINTZA Ikastolan jasangarritasuna ikasleen eguneroko errutinen parte izan dadin lan egiten dugu.
Horrek ekintza zehatz batzuk dakartza, hala nola:

• Hondakinak sailkatzea eta birziklatzea.
• Materialak berrerabiltzea.
• Paperaren eta baliabide digitalen erabilera arduratsua.
• Energia eta ura aurreztea.
• Kontsumo arduratsuko ekimenetan parte hartzea.
• Espazio komunak zaintzea eta mantentzea.

Gainera, Oinbus bezalako proiektuak bultzatzen ditugu, mugikortasun iraunkorragoa sustatzen dutenak, edo eskola-jangelari lotutako ekimenak, non tokiko produktuaren aldeko apustua egiten dugun eta hilean behin Egun Berdea ospatzen dugun.

 

Hezkuntza-komunitate osoak partekatzen duen konpromisoa
Ingurumen-hezkuntza askoz eraginkorragoa da eskolaren eta familiaren artean koherentzia dagoenean. Horregatik, EKINTZA Ikastolan uste dugu iraunkortasunarekiko konpromisoa ikasleen, irakasleen eta familien artean partekatutako erantzukizuna dela.

Ikasturtean zehar sentsibilizazio hori indartzeko eta ikaskuntzak ikasgelatik haratago eramateko jarduerak, kanpainak eta proiektuak sustatzen ditugu.

Izan ere, iraunkortasunean heztea ez da soilik ezagutzak eskuratzea, baizik eta jarduteko, konponbideak proposatzeko eta ingurunea hobetzen aktiboki parte hartzeko gaitasuna garatzea.

 

Etorkizuna eraikitzeko gaur egun hezten
EKINTZA Ikastolan uste dugu gaurko keinu txikiek biharko mundua eraikitzen laguntzen dutela.
Horregatik, txikitatik lantzen ditugu naturarekiko maitasuna, jakin-min zientifikoa, norberaren erantzukizuna eta konpromiso kolektiboa.

Izan ere, ingurumena zaintzea ez da etorkizuneko kontua soilik; gaurtik hasten den bidea da. Eta bide horretan, EKINTZA Ikastolako ikasleek egunero urrats txiki baina esanguratsuak ematen dituzte mundu hobe baten alde.

Natura ezagutuz, natura maitatzen dugu; eta maitatzen duguna zaintzen ikasten dugu.